Thái Nguyên, 24/7/2017

Nhờ thổ nhưỡng và khí hậu thuận lợi nên đâu đâu trên mảnh đất Thái Nguyên cây chè cũng rất phát triển, búp chè xanh tươi, mập khỏe. Khi pha, nước có hương thơm đặc biệt không lẫn vào đâu. 

Những ngày này năm ngoài, chú Trịnh Văn Thanh vẫn còn phải vất vả nghĩ cách chống lại dịch rầy xanh (Empoasca Flavescens Fabr) tàn phá nương chè rộng hơn 1 ha. Nhưng từ ngày có “chuyên gia Yasaki” gần như dịch rầy xanh này không còn là nỗi lo âu của chú nữa. Năm nay vào những ngày cuối tháng 5 vừa qua, nụ cười vui tươi không thấy tắt trên khuôn mặt của ông chủ đồi chè này.

Triệu chứng gây hại 

Cả rầy xanh trưởng thành và rầy non cùng gây hại. Chúng chích hút nhựa của lá và chồi non. Các lá non xuất hiện các vùng có màu vàng hoặc nâu ở bên lề của lá, tiếp theo là sự biến dạng của gân lá. Những lá này nếu gặp điều kiện khô nóng sẽ bị khô từ đầu lá và mép lá đến 1/2 lá. Bản lá bị cuộn lại. Lúc này có biểu hiện được gọi là “cháy rầy”. Cuối cùng, lá trở nên giòn và khô. Phần còn lại trở lên cong queo cằn cỗi. Bị hại nhẹ lá có thể biến thành màu hồng.

Bằng cách phá hại này rầy ngăn cản hình thành chồi mới.

Triệu chứng rầy xanh hại chè

Tập quán sinh sống 

Rầy non có năm tuổi và để hoàn thành giai đoạn này cần 8 – 22 ngày.

Vòng đời được hoàn thành trong một khoảng thời gian 19 – 42 ngày. Tuổi thọ trung bình của con đực trưởng thành là 9 ngày, trong khi con cái sống trong 17 ngày. Trong một số trường hợp người ta đã ghi nhận rằng một người trưởng thành của E. flavescens có thể sống đến 102 ngày. 

Vòng đời của Empoasca Flavescens 

Rầy trưởng thành sợ ánh sáng trực xạ, cho nên phần nhiều rầy sống tập trung ở mặt dưới lá. Từ tuổi 3 trở lên hoạt động nhanh nhẹn hơn có thể bò và nhảy. Khi bị khua động nhẹ có thể di chuyển theo cuống cọng búp chè xuống dưới.

Rầy thường sống tập trung ở mặt dưới lá chè

Mức độ phát sinh và gây hại phụ thuộc vào các yếu tố sau:

+ Các nương chè còn non thường bị hại nặng hơn các nương đồi chè già.

+ Các nương chè nhiều cỏ dại thường bị rầy hại nặng.

+ Chè trồng nhiều giống bị nặng hơn chè trồng thuần một giống.

+ Nương chè ở nơi khuất gió, nhiều bóng cây to sẽ bị rầy hại nặng hơn.

Hàng năm rầy phát sinh gây hại mạnh vào tháng 3 – 5 và tháng 10 – 11. Điều kiện thuận lợi để rầy phát triển và sinh sôi nảy nở là khi thời tiết chuyển từ lạnh sang nóng hoặc thời tiết có nắng mưa xen kẽ…

Biện pháp phòng trừ rầy xanh 

Thực hiện phòng trừ rầy xanh hại chè và các cây trồng khác bằng biện pháp phòng trừ tổng hợp như sau:

Biện pháp canh tác, cơ giới:

Tưới đủ ẩm cho nương chè. Trồng cây che bóng cho nương chè sẽ làm tăng độ ẩm cho gốc chè, cung cấp nơi cư trú cho các loại thiên địch... sẽ góp phần làm giảm tác hại của rầy xanh trên nương chè.

Chăm sóc cây chè đúng kỹ thuật (trồng mật độ vừa phải, bón phân cân đối…) để chè khỏe mạnh sinh trưởng tốt. Làm cỏ thường xuyên.

Tính toán thời gia đốn, hái sao cho các đợt búp mới không trùng vời thời kỳ rầy đẻ rộ.

Hái thường xuyên khi búp chè đạt tiêu chuẩn sẽ làm giảm đi các vị trí phù hợp cho rầy đẻ trứng và các búp chè hái sẽ mang nhiều trứng rầy chưa kịp nở từ nương chè. Bằng cách làm thường xuyên như vậy sẽ loại bỏ trứng rầy và mật độ rầy xanh gây hại trên nương sẽ giảm đi đáng kể.

Thường xuyên kiểm tra nương chè để có các quyết định kịp thời.

Biện pháp hóa học:

Qua quá trình sử dụng thực tế, Chú Trịnh Văn Thanh (0976969... – Hoàng Nông, Đại Từ, Thái Nguyên) cho biết: mỗi lứa chè chú thường phun từ 3 – 4 lần, có lứa phải phun đến 5 lần nhưng rầy vẫn không sạch, từ khi sử dụng sản phẩm Yasaki 270SC (Indoxacard 70g/l + Imidacloprid 200g/l) của Công ty cổ phần Nông Dược Việt Nam với liều dùng 15ml Yasaki 270SC/ bình 16L hoặc 25ml Yasaki 270SC / bình 25L đạt hiệu lực trừ rầy lên tới hơn 95%, mà mỗi lứa chỉ cần phun 3 lần, có lứa chỉ cần phun 2 lần. Tiết kiệm được rất nhiều thuốc và công phun.

Yasaki 270SC là hỗn hợp bởi hai hoạt chất có tác động tiếp xúc, vị độc và nội hấp, lưu dẫn nhanh vào cây trồng nên không bị ảnh hưởng rửa trôi do mưa. Có tác dụng triệt để và lâu dài.

  Chú Thanh bên nương chè đã sạch rầy nhờ “chuyên gia Yasaki”.

Các hộ dân chú Nguyễn Văn Tính (xóm Gốc Sữa, Hoàng Nông, Đại Từ, Thái Nguyên), cô Hà Sỹ (01662255*** – xóm Chợ, Hoàng Nông, Đại Từ, Thái Nguyên), chị Đỗ Thị Hà (xóm Hồng Thái 1, Tân Cương, Thái Nguyên) sau khi sử dụng thuốc Yasaki 270SC cho biết thuốc hiệu lực trừ rầy rất tốt, thời gian hiệu lực kéo dài, giảm số lần phun trong một lứa chè, rầy sạch, búp chè xanh, đẹp.

Với “chuyên gia Yasaki” có thể yên tâm trước dịch rầy xanh hại chè.

Phạm Thanh Thế

(Phòng kỹ thuật)

Tài liệu tham khảo:

http://bvtvphutho.vn/Home/Tim-hieu-sau-benh/trencayche/2009/30/RAY-XANH.aspx

http://camnangcaytrong.com/ray-xanh-sd109.html